DE RECONSTRUCTIE

4.

Het staat op pellicule en zit in gigantische metalen kokers van de Cercle Cinématographique. Het vertrek van de ‘nonettes’ lijkt op hun vlucht uit de Congo Belge na collectieve verkrachtingen door de Simba’s. Mère Supérieure heeft een kap zo groot als Zuster Kamikaze in Le Gendarme de Saint-Tropez. Waarbij hoofddoeken, die je vandaag bij elke totale uitverkoop in Ronse ziet, op dartele bandana’s lijken. Geen haan die er dan om kraait, om die kappen. Ha nee want dat zijn de dienstmaagden van Onze Lieven Heer. Dat is de fine fleur van ons ene ware geloof. Uitgedragen door Monseigneur Callewaert. In zijn zwarte limo met chauffeur komt hij die zondag de poort van het Bisschoppelijk College binnenrijden. Een klets voor het vormsel. Een aai op het bleske dat Coiffeur Torkie mei zien eurgookie zo schoon recht voor je getrokken heeft. Nee geen kat die er dan graten in ziet. Want de drie G’s regeren het land. Morgen als Callewaert weer weg is naar zijn Bisdomplein in Gent, zullen gefrustreerde priester-leraren uit Sint-Lievens-Esse en erger de betere burgerjongens die het ook niet kunnen helpen dat hun papa notaris is weer naar believen kunnen treiteren.

Van ‘de Roosten’ zoals de superior op de schoolkoer wordt genoemd is dan weer bekend dat hij de machtigen der aarde in ’t algemeen en die van Ronse in ’t bijzonder slijmt. Er zijn ook schitterende leraren met veel liefde voor hun vak. Ze doen je de klootzakken van dienst vooraan vergeten. Ook als die zomaar puur voor de lol je communievulpen door het raam keilen.

De drie G’s. God. Geld.
En de derde G, waaraan gekrabd wordt als het jeukt.

Gretig gesubsidieerd, ondersteunt de culturele wereld of wat daar wil voor doorgaan de hele zuilengalerij Grote Verhalen. Katholicisme. Socialisme. Liberalisme. Van de enige bekende communist van Ronse Gaston Vandekerkhove is vooral bekend dat hij de nazikampen overleefd heeft, daarover niet onverdienstelijke dingen heeft geschreven en naast Van Overtveldt-Weymeels Brandstoffen zijn eigen hout-en plastic-handel runt: bovenaan de Bredestraat alwaar de Stadstuin nu tot beneden aan de Kloef totale kaalslag veroorzaakt.

Weg de Fietsen & Motocycletten Demeyer.
Weg de coiffeur pour dames met zijn exclusieve haarlak.
Weg Café Musical met hoempamuziek en boel op zondag.
Weg de camions van Stas-Delooze die dan ze nog geen Datra heten.

Absolute waarden. Convictions en convenances. Welwelwel. Die van het Vermeylenfonds en Hostekring worden neerbuigend bekeken door het alleenzaligmakend Davidsfonds. Vanwege zoveel meer leden en ‘consultanten’ die de deuren van de leden platlopen met hun aanbevolen lectuur. Bergen leesvoer. Nihil obstat. Ontvoogding van het volk via gestroomlijnde bevoogding.

Eind de jaren zestig van de vorige eeuw zie je hier de eerste Tunésiens stranden onder een handgebreid mutske op de getaande kop in hun lange grijze wat afgedragen par-dessus. Aan de Oude Dragonder bezoek ik hun zelfverklaarde burgemeester Missieu Mohammed Gammoudi. Hij ontvangt me gastvrij in zijn beste kamer van naar schatting twaalf vierkante meter. Min het tweedehandsstoofke en een fauteuil uit de Openbare Verkoop voor ‘t stadhuis. Hij heeft last van de longen door ’t klimaat en werkt zoals de anderen bij Utexbel. Iedereen content niks geen problemen. De Belgen hebben hem via d’ambassade de Belgique gevraagd van hier te komen werken. Dat kwam hem goed uit. Een hele nest kinderen: fais-moi du couscous. Vijf jaar later zie ik hem op de markt. Oliecrisis. Autoloze zondag.

‘Missieu Stéphane,
nous avons le pétrole.
Un jour nous tiendrons le monde.’

Veel van de Tunésiens zijn hier sindsdien in alle peis en vree oud geworden. Voorbeeldig. Met een schepen van Integratie als bewijs van zelfvervulling. Niks voor nodig dus om zoals de NVE (De Nieuwe Vlaamse Elite) kindjes uit de Ronsese scholen te gaan plukken om de lieverdjes af te schermen op 'veilige' blanke eilandjes die hen daar dan wereldvreemd en 'allochtoonvrij' kweken. Heel kwetsbaar voor de uitdagingen van morgen.

Het Ronsese onderwijs respecteert zoals elk onderwijs de eindtermen. Al de rest, dat vluchten voor de realiteit, dat struisvogelgedrag is puur elitarisme en bescheten opportunisme. De mensen van het Ronsese onderwijs – overheen de netten - hebben het natuurlijk niet altijd gemakkelijk. Met soms bazige, aanmatigende probleemouders en al eens heel agressieve macho's van papa’s. Maar ze leven wel in de realiteit van de wereld van vandaag. En ze werken plichtsbewust op het terrein van morgen. De nieuwe elite vlucht voor zichzelf naar nergens. Op een eiland dat alleen nog bestaat in hun zelf bedachte ideale waanwereld. Ze maakt zichzelf wat wijs en kweekt ondertussen haar wereldvreemde broze plantjes. Heel heel kwetsbaar.

Godsdienstwaanzin. En het omgekeerde ervan. Vandaag zie je in Ronse hier en daar een nepkerk, een of ander Huis van God. Geestelijke wellnesscentra, met zweverig gewauwel voor een wereld zonder diepte en de valse hoop op redding in een hiernamaals dat het ervoormaals verdoven wil met angst.

Als de begrafenisondernemer zijn Rouwcentrum neerpoot aan ‘Het Witte Paard’ boven Hogerlucht, komt er straks allicht zelfs een nieuw tempeltje voor de logebroeders. Want ik zie ze daar dan niet direct in hun schortje met passerken en bouwkundige parafernalia op zomerzonnewende-dagen een varkentje aan ’t spit draaien, naast de dierbare overledene van de dag.

Ondertussen hollen de Fiertelkannunik en de deken van de ene lege kerk naar de andere. Voor een laatste eerbetoon alhier en kijk hier zie, toch nog eens een katholieken trouw aldaar. Zonder toeters en bellen door de straten van Ronse.

*

Maar voorlopig trekken de Zusters van Liefde dus weg uit het hospitaal. Er wordt een indrukwekkende cortège opgezet. Veel Geel & Wit. De kleuren van het Vaticaan. Uitgeleide met de drumband van den Tap. En alle Pax Christi-drapoots net niet halfstok. Een speech van een of twee van de katholieke notabelen.

‘Notre Sainte Mère l’église catholique et apostolique.'
'Adieu chère Soeur Marie-Louise’.

Schande over het goddeloze geuzenbestuur van Ronse dat zoiets tolereert. Wat zeg ik: provoceert.

Le chagrin des Renaisiens.
Dieu est à nos côtés.
Des larmes. Dans de la dentelle de Bruges.

Veel tranen, geen krokodillen. Ronse is rood. En dat zal hier nog eens dik in de verf gezet worden. Met gebeitelde namen op marmeren inhuldigingsplaatjes. Een nieuw Burgerlijk Hospitaal. Hoger dan de radars van d’Americains in Flobecq. De skyline van Ronse, voor het eerst doorprikt met een building vol burgermanstrots. Geen zoveelste kerktoren. Burgerlijk Ziekenhuis. Ni Dieu ni Maître. Eindelijk een stervensplek voor wie op zijn gemak wil dood gaan. Zonder paster aan zijn lijf en een kruiske op zijn voorhoofd. Dokters van de Broederschap der Mensen. Onder Kinderen van Hiram.

(Alleen Meneer Amelinckx zal er later in slagen de skyline in het dal mee te domineren aan het station. Zoals later 'Les Moulins Spileers' in Anvaing dat zullen doen voor de hele vallei. Als tussenstop naar de vijf imposante kathedraaltorens van Doornik).

Het lijkt op een vlucht van de nonnen door de Ronsese Rode Zee. Weg naar veilige oorden, ter hoogte van de grot van Oostakker. De laatste ziekenzusters van het hospitaal worden begeleid tot aan de stadsgrenzen. Allemaal uitwuivende kindjes langs de kant. Schooluniformpjes. Het is het begin van de grote religieuze leegloop die voortduurt tot op vandaag. Eerst de zusters van het hospitaal. Dan de priester-leraren van het College. Dan de Arme Klaren van Nancy. Dan de onderpasters van het oude Hermes Kapittel. Dan de paters van de Barrière de Fer. Nu de Broeders van Liefde.

Lege kloosters. Lege schoolgebouwen. Lege kerken. En een lingerieshow in de crypte. Wie niet content is, kan Ronse verlaten. Om dan, zoals directeur Croksken van de Broeders, nog liever dood te gaan dan hier uit Ronse weg te zijn. Want oude bomen verplant je niet.

‘De Reconstructie’. Digitale tijdreis.

FIERTEL GEFLEST ALS WERELDERFGOED

HERKANSING IN SEPTEMBER

Op 4 juli besliste het schepencollege van Ronse om bij de Unesco een aanvraag te doen tot opname van de Fiertel als werelderfgoed. De vraag kwam er nadat de Ommegang eerder op de Vlaamse Lijst van het Immaterieel Ergoed was gezet. De bevoegde Vlaamse instanties werden benaderd en er werd een werkgroep opgericht om het dossier op te volgen. Op 1 september werd de kandidatuur van de Fiertel ingediend via de Vlaamse Gemeenschap. Op 6 december kreeg het college in de zak van Sinterklaas het bericht dat het dossier niet werd goedgekeurd: vanwege te lokaal gericht en te weinig Vlaamse, Belgische en internationale duiding. Zo verneem ik uit eigen bron.

Tegen september dit jaar kan een nieuwe vraag worden ingediend. Als die verworpen wordt, duurt het dan wel nog eens vier jaar eer Ronse een nieuwe vraag mag indienen. Op een Unesco-conferentie in Bali in november is immers beslist dat er enkel nog erkenning komt via ‘clusters’ van kandidaturen. De Unesco wil vermijden dat er duizenden individuele erkenningen van over de hele wereld binnenstromen waarin niemand nog een lijn kan trekken.

Uit de contacten die Ronse heeft met de Vlaamse diensten blijkt er grote onduidelijkheid over de af te leggen weg omdat er binnen de Unesco nog volop wordt gewerkt aan een lange termijnvisie. Hier alvast mijn suggesties voor zo'n 'cluster-aanvraag' uit Ronse: De Fiertel, de Bommels, Tavi Kloef, Buuntsies Nuitsies, de canards van d’Hoge Mote , de Staande Wip van den Bruul, de Passerelle. En waarom niet de nu al legendarische vulpen van mijn straks negentigjarige goede vriendin Marie-Mathilde Ketels.

(Cartoon met dank aan Glenn Elet)

STORMLOOP VOOR TAVI BUIRGEMIESTER

Ien Ronse ees dat iet. Al meer dan 3000 Ronsenaars willen de politieke entree van de populairste Ronsenaar allertijden in geen geval missen. Vier weken voor de premiere hebben ze ‘vuir ’t zeikerste’ al hun zitje gereserveerd. Uitroeptekens bezig ik zelden vanwege al te lang journalist geweest allicht. Maar dit is…du jamais vu! Regelrechte rush dus.

Verontruste lezers die mij en de VTV-vrienden bestoken omtrent hun nog te boeken reservatie: toet toet der ees noog pleeke. Niet dat er daarvoor tot aan de Fiertel zal worden doorgespeeld. Maar dat er genoeg plaats zal worden gemaakt zit er wel aan te komen voor de kranige honderdjarige VTV die nu net dit jaar haar jubilee viert.

(Surf naar www.theatervtv.be. Klik er op ‘reserveer’. Je krijgt er alle info over de speeldata en de nog beschikbare plaatsen per vertoning. Al zijn er al een paar data helemaal uitverkocht.)

Geen paniek dus: ‘’t Komt alemoele ien eurder’.
Om het met de gevleugelde woorden van Guti te zeggen.

’t Komt alemoele ien eurder’. Dat laatste is wat Den Hoalegen Heermees nu dag en nacht Tavi-regisseur Koen Lauwereyns influistert in diens daydreams en …nachtmerries. Het zal je maar overkomen om 100 acteurs, muzikanten en medewerkers uit het paradijs naar Ronse te halen om er met Tavi een gok te wagen naar de burgemeesterssjerp van de zogezegd meest te mijden stad van Vlaanderen.

Ik zie hem daar bezig, Koen. Uren en uren lang. Overheen pech, ziekte, afwezigheden wegens ….afwezig. Niks maar dan ook niks, geen detail, geen pasje teveel of te weinig, geen aarzeling, geen dode hoek ontgaat hem. Niks ontsnapt aan zijn alziend oog. Puur levend theater op zich. Hoe hij dat eindeloos bijspijkert. Herziet. Herpakt. Welke meerwaarde hij geeft aan de tekst. Waar hij het allemaal haalt. Hoeveel geduld. Hoe correct met eenieders zorg.

Zigeuners zeggen dat de reis zelf de bestemming is. Als dat klopt, dan is Koen al honderd keer ter bestemming…maar ik geloof dat ik zelf nog liever helemaal in mijn eentje naar Compostela stap, dan deze helletocht. Hij ziet dingen die je zelf niet ziet. Hij bedenkt stunts waar je nog niet eens aan denken durven zoude. Ik wil het hem niet vragen vanwege te persoonlijk maar ik denk dat hij dat Alziend Oog van God op zijn gat heeft geplakt voor deze regie. Ongeveer één miljoen redenen heeft hij al in de schoot gesmeten gekregen om deze dobberende Ark van Tavi 'vui mei perruusjen' te verlaten en eindelijk eens met mij dat joggingparcours door 't bos boven de Kraai helemaal uit te lopen. Doch dit is geen Ark. En al helemaal geen Italiaans cruiseschip. Dit is Tavi, het vlaggenschip van Ronse.

Ik ben zelf ongeveer in den Tap gekweekt. Net als Koen nu vervloek ik er al mijn leven lang de akoestiek voor minder dragende stemmen en voor de - schitterende - arrangementen van Mandolinenchef Johan Vanderaspoilden. Mijn halve familie speelde of regisseerde er 'conceer' en ‘tooneu’. Van kindsbeen af heb ik er alles gezien en gehoord. Teejoeter. Operettes. Revues. De Drie Sjaaroost. Robertie, dansuir de sjarme. Bobbejaan Schoepen. En natuurlijk Tavi, Tavi en nog eens Tavi. Maar wat ik er Koen Lauwereyns nu zie bolwerken is meer dan dit alles bijeen. Theater. Stand-up comedy. Revue. Operette. Dance. Music-Hall. En daar bovenop: de mooiste Tavi-mimiek uit de geschiedenis van het theater in Ronse. Raimu? Bourvil? Fernandel? Louis de Funes? Wim Van Coppenolle alias Tavi Forever.

Betekent het dat Koen nu op zijn twee oren slapen mag? Wat zoude hij? Zolang die stroefste ‘robot’, die langste stilte, dat laagste stemvolume niet staan waar hij ze in die visionaire keikop van hem hebben wil, zal hij geplaagd blijven door spoken. Zoals Guti, in zijn wildste droom van Ronse.

Goet snootie, goet. Je zal er op de eeuwige jachtvelden van den Huugerleucht voor beloond worden. Mei beeskies van Madleenekie, Mathilde, Tifanie, Emeranse, Stanse, Clementiene en … Oeze Lieve Vrouwe van Wietentaak.

DE RECONSTRUCTIE

3.


Le Beaulieu. Au Beau-Séjour.
Le Rome. Le Ritz.
Le Renard. Le Rami.

Op het moment dat commercant Danny Van Coppenolle van de Quality Shoes en de ‘building’ aan ‘de Plaas’ de haut-parleur op het dak van zijn Mercedes 220 laat kraken en ‘le micro’ geeft aan Emile Cuvelier duikt Renaix daarmee in de derde crisis van haar na-oorlogse geschiedenis. De derde, na de scheur tussen witten en zwarten en bovenop de textielcrisis die er al zit aan te komen.

De oorlog veroorzaakte diep wederzijds wantrouwen tussen de ‘wiete en de zwarte brigaade’. Wie fout zat en wie niet. Er wordt geleden, gezwegen en gefluisterd. De ene ziet af van verloren dierbaren in de nazi-kampen. De andere zweet de repressie uit en sluit zich op in het eigen gelijk op verdoken Oostfronters-reunies hier en besloten nostalgieke koffietafels daar. Ronse komt zwaar verdeeld uit de oorlog. Vindevogel is geëxecuteerd. Maar het spook van rancune blijft hangen.

De wevers weven de fabrikanten fabriceren. Dokter Antoon Beck is tegen posters van Che Guevara en chirurgien van de kliniek. Dokter De Veyt is er de grand patron. Huisdokter Cuvelier is de held van de Lions en de president van de Club. Deken Lust lust wel wat betere miswijn zijn opvolger Van Melckenbeke nog meer. Ephrem Bayens bouwt de nieuwe Delhaize en giet de bovenkant van Sint-Hermes vol beton. Tot grote koleire van Paster Mol.

Van pasters gesproken: Ronse heeft dan meer onderpasters dan het halve bisdom Gent vandaag. Marchand, Vanderstuyft, Pot: hun preken beloven een beter leven na de dood en verdoemenis in de hel voor de vervloekte goddelozen. Et pour les fidèles Flamands la même chose ou l’enfer sur terre. Wie genoeg betaalt krijgt zijn eigen stoel met een koperen plaatje en een kussentje van fluweel voor de zere knieschijfjes.

Want de ene Ronsenaar heeft geld en de andere niet. De ene baadt in weelde en de andere leeft van den Openbaren Onderstand. De ene geeft aalmoezen, de andere (sur)vit de la charité chrétienne. Saint-Vincent à Paul. Stortbaden in de Muziekacademie: tegen de luizen, van d’arme luizen. In de cite’s komt de warmte van stoofhout. Voor Spiers Charbons is er geen geld. Ze vertellen dat Hilaire Spiers zijn buurman Chaplin uit Zwitzerland naar Ronse heeft gehaald. Dat 'Charlot' hier gelogeerd heeft in d’ouwe posterij 'an ’t kierkhoof.' Dat Enrico Macias gepokerd heeft in de Rami. En 'daat hie ne zuirbook ees.' Maar ze zeggen zoveel.

Tennis Club Assa.
Tennis du Parc.
Hockey Club de Renaix.
La Scuderia Rothnacum.

De fabrieken draaien op volle Picanol. Al valt er hier en daar al eens een stil. Niet de Picanol, de fabriek. Chômage technique. Familietwisten.

‘A ce qu’il paraît qu’ il demanderait sa part.’
‘Il sort ses marrons du feu.’

Als Danny met zijn Quality Shoes op de Grote Markt het startsein geeft voor ‘La Grande Manif de Renaix-Bilingue’ fluit hij daarmee tegelijk het einde van de Ronsiese belle époque af. Niets zal ooit nog zijn als vroeger. De taalkwestie delegeert talrijke Ronsese député’s naar Bruxelles. Van Ronse zullen ze daar alleen maar onderlinge rivaliteit horen. Ja maar wat is het nu? Wat willen ze eigenlijk in Ronse?

Charcuterie Ardennaise.
Chez Marietsie Konoan.
Garage du Collège.

Zo verdeeld zijn de Ronsiese politiekerst dat er op Emile Cuvelier na geen stem uit Ronse zelf harder klinkt dan de zijne. De socialisten hebben het voor het zeggen. Zij moeien zich niet. Ondertussen kunnen de slimmekes van ’t Fiestpaloas als délégei en secretoeries vanuit Bond Moyson en ABVV-FGTB hun eigen ding doen. En alleman zijne Mercedes, gelijk Danny Le Bleu.

‘Woerom maag ne soos niet mei ne Mercedes roaen?’

Als hij die zelf betaalt en niet de kameraad-arbeiders met hun bijdragen waarom niet? Wie buiten de rode lijntjes kleurt of al te populair blijkt, die wordt genadeloos uitgerangeerd.

Polie ‘Sap’ Van Mierhoege.
Germain Derouck.

‘Noer oes poapen dansen oof boaten’.

Later zullen de affiches van Orphale Crucke op de koer van het Feestpaleis 's nachts in een ton verbrand worden. Het zal hem niet beletten.

Chez Van Grootenbrul. A l’Utex.
Au Textile Belge. Chez Cambier.

Ook bij de katholieken zit Ronse verdeeld. Jacques Piessevaux overleeft de scheur tussen Volksbond en Patria. Hij laat zich – met dank aan zijn collega Adiel Dupont - tot burgemeester van Ronse pollen. Ook daar geldt het recht van de slimmekes. De populairste zijn of willen zijn of dreigen te worden is er veeleer een rechtsreeks ticket naar het rangeerstation. Volksvertregenwoordiger Michel Van Caeneghem (jawel een nonkel, mag het even) kan dank zij zijn vriendschap met Théo Lefèvre van al die orchestral manoeuvres in the dark in het 'kuiderkie van den taap' beter gaan bekomen op het kabinet van minister Bertrand. Populair zijn is geen zegen. Nedia Gmati-Trabelsi en Ignace Michaux hebben er alle belang bij de petite histoire van hun partijen te kennen. Vragen aan Agneskie van Crombreuge.

Le Biarritz. Le Gogo.
(‘T’ as le look coco’).

De liberalen danken aan schoenmaker Omer Van Oudenhove van de Shoe Post hun hergeboorte in de PLP-PVV. Parti Pour La Liberté et Le Progrès. Partij Voor Vrijheid en Vooruitgang. Guy Verhofstadt zal die later omtjoenen tot de Open VLD van vandaag. Voorlopig vindt de Belgische en dus ook de Ronsiese francofonie een nieuwe thuis en kan Cuvelier klare taal spreken. Ronse moet tweetalig zijn. Waarmee hij Renaix Bilingue bedoelt. Waarmee hij Renaix Unilingue bedoelt. Zijn kreet staat echter voor francofonie & bourgeoisie.

Aux Trois Pommes. Chez Bouton.
Au Comptoir Musical Joris.
A La Botte Rouge. Maison Vandesande.

Nooit heeft Emile Cuvelier het soort van Nederlandsonkundigheid kunnen voor ogen hebben die je vandaag ondervindt bij de eentalige vendeusekens van den Ava, de Match en den Action. (Zelf helaas ervaren, in alle drie deze zaken). Cuvelier, sénateur et grand chasseur, staat voor het Ronse dat hij altijd heeft gekend. Celui du Beau Lange …par le beau Monde. Dat Ronse wil hij voor altijd vasthouden. En door het te willen fixeren, veroorzaakt hij de perceptie van een tweetalige, lees francofone stad. En veroorzaakt hij een invasie van andere eentalige francofone gelukszoekers dan de bourgeoisie die hem op handen draagt. Eerst uit Tunesië . Pour Vivre et Travailler en Belgique.

Tailleur Mortier.
Café du Boulevard.
Au Gambrinus.

Dan uit de hele Magreb, via Bruxelles. Tenslotte uit de Waalse Collines.

Voorlopig is de betoging Renaix Bilingue een groot succes. Alle Unizo’ers van die tijd, alle commercanten, alle bons pères de familles al het schoon volk gaat ervoor. Een paar Volkunie-ers zoals de Nieuwe Vlaamse Alliantie dan nog heet, maken er een vuist tegen en zingen Le Lion Flamand op de hoek van de Rue du Poivre. Ze worden net niet opgepakt. Ze doen hun ding en gaan naar huis. Iedereen content.

Maar Ronse dommelt in op een tijdbom. Une bombe à retardement.

‘De Reconstructie’. Een digitale tijdreis.

BLOGBOEK

WHO'LL STOP THE BRAIN DRAIN?

Vanop de zevende verdieping van TIO3 de herwonnen textieltrots van Ronse in het voormalig Burgerlijk Hospitaal bekijk je de wording van de nieuwe stad. Je hoort er helemaal bij. Je zit bij Unizo. De Jaycees. The Round Table.

De Bommelsstoet bekijk je met vrienden vanop balkons. Je zit in alle nieuwe netwerken. Je organiseert congressen. Charter days. Studio Brussel Muziekjes voor ’t goede doel. Geen nieuwjaarsreceptie of je hoort erbij.

Je hebt door gestudeerd. Vlerick gedaan. Vele buitenlanden verkend. De wereld is je stad. En deze stad is er een van de wereld. Jouw stad. Voor de toekomst van je kinderen wil je ze heropbouwen. Parallel met je eigen zaak.

De verkiezingen? Ze vragen je op de lijst. Je mag zelf kiezen welke. Multiple choice. De verbrokkeling van het politieke landschap. Erosie van oude zuilen. Verdamping van haatpraat. Zelfs het nationalisme serveren ze je nu , in Weight Watchers-versie.

Je wil bouwen op degelijk onderwijs en zoveel mogelijk werk voor eenieder. Zo dat je jonge alfa-knobbels en beta-keien van Ronse na hun briljante studies hier kunnen blijven. Dat deze stad wordt heropbouwd met het beste wat ze zelf heeft voortgebracht: haar eigen knapste intellect.

Dat wil je. Dat de brain drain van Ronse nu stopt.

BLOGBOEK

Zo. Nog wat onbetamelijk nieuws uit Ronse. Als mijn bronnen kloppen en doorgaans heb ik daar geen klagen over, dan is er een trainerswissel op komst bij KSK Ronse.

Als mijn bronnen kloppen en doorgaans... juist dan zou gewezen schepen van openbare werken Bernard Van Den Daele een terugkeer naar de politiek niet meer helemaal uitsluiten. En dat ware schitterend nieuws: voor een transparant proper bestuur van Ronse.

Panamarenko als erelid van de Bommels, mooi. Al zie ik zo’n kunstenaar niet graag knielen voor wie dan ook. Overigens waren dit de meest schitterende Bommelfeesten sinds Koning Albert Noël.

Politiek, het is me wat. Wat er zit aan te komen is dat CD&V en SP.a in de grootste ‘discretie’ een pre-electoraal bekokstoven waarbij ze vooraf overeenkomen dat de partij met de meeste stemmen ook als eerste de mandaten kiest. Zeg maar het burgemeesterschap. Hopelijk komen ze dan deze keer ook – op papier – eens overeen over de taalkwestie.

Als het van Alexander De Croo afhangt, dan komen de liberalen van Ronse samen op. Heeft hij me zelf gezegd. Dat zou dan een blauwe Jump moeten geven.

De geruchten – dezer dagen vrolijk verspreid ter hoogte van de Stoesiestroete- dat een razend populaire gewezen burgemeester van Ronse overleden zou zijn, dienen bij deze fel te worden tegengesproken. Een uur geleden nog zelf bestatigd. Alive and kicking in Ronse . Zo te zien en te horen nog altijd amateur van gekaptbouletten met spruitjes: op de oude Ronsiese wijze. Zo gezond als ’n Zoonebloome. Al kan roken de gezondheid ernstige schade toebrengen, mijn gedacht.

Ik zoude graag van al die kandidaat-burgemeesters eens hun visie op Ronse vernemen. Gunther mag beginnen.

De mensen met wie ik praat en van wie me ooit verteld werd dat ze overleden waren zouden een veteranenteam van KSK kunnen vormen.

Meer dan tweeduizend plaatsen zijn er nu al gereserveerd voor Tavi. Ge zijt het niet wijs. Zeggen dat Valère Depauw zijn Tavi een jeugdzondeke noemde. Na tachtig jaar is het Tavisme springlevender dan ooit.(www.theatervtv.be)

Die nieuwe trainer. Voor alle gokchinezen en den dezen: zou dat daar wel eens Francky Cieters kunnen zijn?

DE RECONSTRUCTIE

LE LION EST MORT CE SOIR

2.

Stickers heetten nog auto-collants . Ze vertelden dat Renaix bilingue diende te blijven. Als betere burgerdochter was je een ‘brave fi-fille’ wanneer je je lading auto-collants onderweg naar school stiekem op de verkeersborden van Ronse-Renaix durfde te kleven. Papa sterkend in zijn familiale zekerheden als bon père de famille. Voor de rest werd je als burgermeisje van Ronse vooral geacht altijd je eigen collants onder je opwaaiend Schots rokje (extra beveiligd met een mega 'toespelde') aan te houden in Mini Coopers ter hoogte van Wittentak, le 'bois Samain' of 'le bois Meulenyzer'.

Later zouden politiek geladen auto-collants vervangen worden door commerciële stickers. Van VTM (kant Vlaamse Ardennen) die beloofden je dag te kleuren met onzin. Van RTL (kant Collines) die je bergen goud voorspiegelden uit de canyotte. Tot ze helemaal uit het straatbeeld verdwenen en de autobestuurders weer naar de weg keken in de plaats van naar slogans.

'Renaix-Bilingue' dus. Want Renaix dreigde gecoupeerd te worden van zijn Waalse klandizie. Alsof de chefs d’entreprises hier nog niet genoeg aan hun hoofd hadden met de textielcrisis en de concurrentie van de fibrane.

Wie als homme d’affaires een beetje voor vol wou aanzien worden, had het op de 'Foire Commerciale' aan de Hoge Mote in hoofdzaak daarover. De onrust over de dreigende Flamandisation werd gevoed door 'Le Journal De Renaix' en 'Le Courrier de Renaix'. Zij bekampten de baarlijke duivel Jan Verroken die week na week in 'De Ronsenaar' de bonne bourgeoisie ondersteboven schreef. De socialistische 'Verbroedering' preekte de internationale...verbroedering met een lidkaart van de BSP-PSB.

'Le Journal De Renaix' kleurde blauw en stond voor Vrijheid en Vooruitgang. 'Le Courrier de Renaix' was dan weer de profane bijbel voor de bons pères de familles van de katholieke 'Patria': dan nog een mooi stukje erfgoed in de stijl van Saint-Martin. Het gebouw werd neergekletst om er een building vol appartementen neer te zetten. Een hardnekkig fluisterverhaal gaat dat toenmalige politieke bonzen voor deze aanslag op ons erfgoed beloond werden met eigen flats, in de kuststreek.

De spanning steeg. In de patroonsvereniging 'UPRAF' aan het College kwamen de patrons bijeen om de ernst van de toestand te bespreken. Idem in de 'Chambre de Commerce' . In de 'Lions Club de Renaix' aan de 'Bouquet Roubaisien' tegen de flanken van de Kluis groeide het verzet tegen de flamingants.

Wie als jongen van Vlaamsen huize zijn oogske liet vallen op een meisje met auto-collants en collants kon het wel schudden. Met of zonder Mini Cooper.

De pap werd gepapt. Hij plakte straffer dan op die affiches van Tavi Buirgemiester vandaag. Henri Salvador bracht zijn versie uit van The Lion sleeps tonight.

Dans la jungle
l’immense jungle
le lion est mort
ce soir.

Een hit op de schoolkoer. Tijd voor Twist à Renaix.

‘De Reconstructie’. Een digitale tijdreis.

DE RECONSTRUCTIE

1. Mega Bonux

De zekerheden waren nog zeker. Dexia heette 'Het Gemeentekrediet' met veilige kasbons. Fortis was de 'ASLK' met een spaarboekje dat oogde als een notariële akte en waarop je van kindsbeen af na nieuwjaar al je zakgeld dropte. Inbev was 'de Stella Artois'. Een Mega Bonux was een doos waspoeier. Met speelgoed erin.

God keek je aan met een boos cyclopenoog vanuit zijn houtsnijwerk boven de Surdiac van je bompa. De koning lachte je toe op koekendozen. Hij droeg een zware zwarte bril zoals de gitarist van The Shadows. Hij speelde eerste viool in zijn rijk. De akoestische gitaar liet hij over aan Soeur Sourire die ‘Dominique Nique Nique Nique’ zong in de hitparade van Amerika. Hoewel DSK er lang nog niet aan de slag was als bestierder van het Internationaal Monetair Fonds.

Boudewijn was een vroom man. Als hij met zijn kevertje in gezelschap van kardinaal Suenens langs de Vlaamse wegen toerde, er aan een oude hoeve huis of stronk Maria tegenkwam en zag dat er iets los zat, geen vijs of zo maar een oude dakpan, dan kroop hij zelf op risico van zijn eigen koninklijk bestaan op het gammele dak, trok hij de pan weer in de haak.

Toen hij jaren later de weg van alle vlees ging nadat hij op het dakterras van zijn buitengoed in Mortril onwel was geworden, wilden de mensen hem op zijn begrafenis in de Sainte Gudule al meteen heilig verklaren omdat hij geweigerd had de abortuswet te tekenen. Hij had even de andere kant op gekeken, terwijl premier Wilfried Martens deze heidense klus klaarde. Als gewetensbezwaarde katholieke koning dien je altijd te kiezen voor het minste kwaad. Bijvoorbeeld in Kongo voor de godvrezende CIA-marionet Désiré Mobutu, in de plaats van voor de volkse voorman Patrice Lumumba.

Een Filippijns meisje dat uit haar zondig bestaan was gered vertelde op de begrafenis van de koning dat ze hem missen zou. Will Tura ook, zou hem missen. Hij zong het.

‘Ik Mis Je Zo.
Ik mis je meer en meer.
Ik mis je zo.
Ik mis je keer op keer.’

Iedereen was ontroerd. En miste hem zo. Meer en meer en keer op keer. Behalve Jean-Pierre Van Rossem die ‘Leve de Republiek!’ schreeuwde. Een rock ’n roll-attitude die volgens senaatsvoorzitter Frank Swaelen het parlement onwaardig was. Waarop de republikein in verzekerde bewaring werd genomen en even later weer vrijgelaten werd. Er waren nog zekerheden ik zei het je toch.

De Ronsese socialisten bestuurden al jaren de Koningin der Vlaamse Ardennen vanuit het Feestpaleis waar het alle dagen carnaval was. Zelfs de patron speelde er accordeon. De socialisten waren voor Leo Collard en tegen het zieltje van het kind. Ze scholden je uit voor kaloot als je in de processie Kindje Jezus was. Of wanneer je de Rerum Novarum-optocht voorging. De knotwilgenscheut torsend voor de meiboomplanting aan Wittentak. In de Wijnstraat liepen ze je na en schreeuwden je toe dat als je dood gaat er gewoon gras je buik groeit en tengels op je gat. En niks geen hemel of geen hel.

Het was not done om van zuil te ruilen. Tenzij op zondagochtend in de Sint-Hermeskerk. Pluralisme was een woord dat nog niet bestond. En als het dan veel later toch al mode werd: hoe dan ook niet te vertrouwen. Pluralisme was van alles een beetje en eigenlijk niks. Voor slappelingen.

Eugène Soudan was de mythische staatsman van alle Ronsese socialisten. Hij had gedaan wat hem te doen stond als burgemeester van Ronse in oorlogstijd. Hij was eerst naar het zuiden gevlucht dan opgepakt door de nazi’s, weggevoerd naar de kampen waar hij de kampoverste dankte voor de goede behandeling van de Ronsenaars, bevrijd door de geallieerden en teruggekeerd naar Ronse. Hij kon door de geschiedenis van stad en staat als groot staatsman.

Bij de katholieken lag het een ietsepietsje anders. Er waren diepe wonden geslagen na het collaboratieburgemeesterschap en de executie van Leo Vindevogel. Dat het Middenbestuur van de Volksbond de voorman nog voor zijn proces in een stemming desavoueerde werd door zijn aanhangers geïnterpreteerd als verraad. Terwijl de Volksbonders met de stemming daarentegen wilden duidelijk maken dat Vindevogel zijn eigen gang met de nazi’s was gegaan zonder zijn achterban te raadplegen en daardoor de statuten van de Volksbond had verraden. Het gaf rancunes en haat die de geschiedenis van Ronse in de tweede helft van de twintigste eeuw en tot op vandaag zwaar zouden bepalen.

Maar ook onder de Vlaamse en Franstalige katholieken kwam het na Vindevogel nooit meer goed. Patriamensen en Volksbonders zouden mekaar nooit nog het licht in de ogen gunnen. En er was voordien zo al geen overschot.

Jacques Piessevaux kon dan nog wel als minzaam verzoenend man burgemeester worden de tous les catholiques, de definitieve breuk zat er al aan te komen en ze kwam er. Voorlopig ging het om de splitsing van het onderwijs. Bart De Wever zat nog in de savooien.

Eerst was er een taalwet die van Ronse een faciliteitenstad maakte. Als Ronsese schoolboy zou je gauw genoeg gaan merken wat dat betekende. De makker uit Maulde die je tot gisteren nog op de schoolkoer elke ochtend hartelijk begroette met ‘ça va biloute’ werd plots een soort ‘vijand’. Gaandeweg geraakten je wonderjaren helemaal gekleurd door het groen-wit van Renaix Bilingue. Versus het geel zwart van Ronse-Vlaams. Het kon je worst wezen. Je was verliefd op een meisje dat Frans sprak thuis. So what. Maar zoals voordien zou het nooit meer worden.

‘De Reconstructie’. Een digitale tijdreis.

DE RECONSTRUCTIE

Ruim een half miljoen keer heeft u mij hier de afgelopen jaren vereerd met uw bezoek aan deze blog. Waarvoor mijn oprechte dank.

Liever dan hier nu - in dit verkiezingsjaar - mee te gaan in een feuilleton over de strijd om de sjerp die zich overigens aanmeldt als de 'sjerpste' ooit, neem ik u de volgende maanden graag mee op reconstructie. Letterlijk en figuurlijk. Ver van de kleine botsing der grote ego’s.

Een eigenzinnige speurtocht zal het zijn, naar de voorgeschiedenis. Spitten wordt het in brokstukjes (blogstukjes) archeologie van ons materieel én immaterieel erfgoed. Op ontdekkingstocht gaan we naar het Ronse van morgen, vanuit gisteren.

De metamorfose acteren van deze unieke stad op de grens van meer dan twee culturen. Hoppen gaan we samen doen vanuit de zekerheden van ons verleden naar de onzekerheden van het heden en onze verwachtingen voor morgen.

Hoop is wat me bij deze tijdreis drijft, beste lezer. Hoop en toegegeven: een diepe honkvaste verbondenheid met en een onwrikbare liefde voor onze mooie stad met haar duizend lichtjes in het dal. Vijf generaties diep alreeds.

In mijn schrijfatelier, wat deze blog toch is, krijgt u zoals vroeger natuurlijk ook verder inzage in mijn occasionele ‘Briefgeheimen’, mijn lectuurflarden (in ‘Aangetekend Schrijven’), mijn sporadische dagboeknotities (in mijn ‘Blogboek’ ) en vanzelfsprekend al het relevante nieuws wat me ondermeer dank zij uw vele spontane meldingen bereikt.

Tuupe op naar De Reconstructie van ons geliefd Ronse.

BOMMELS GESIGNALEERD IN RONSE

ZATERDAGMORGEN

° 10 u. Vertrek morgenstoet aan de Zottenmuur. Op het Churchillplein wordt een bloemenkrans neergelegd aan het standbeeld van den Bonmoh

° 11u. De stoet komt aan op de Grote Markt.

° Na de machtsoverdracht staat de burgemeester de macht over de stad symbolisch af aan het Koningspaar door het overhandigen van de stadssleutel.

° Vervolgens wordt het uittredend koppel opgenomen in de Orde der Koninklijke Bommels.

° De marktkramers brengen hulde aan het vorstenpaar.

° Daarna volgt voor de genodigden een academische zitting met receptie in de trouwzaal van het stadhuis.

ZATERDAGNAMIDDAG

Omstreeks 15 uur brengt het Koninklijk Hof, vergezeld van enkele leden van de Stedelijke Raad der Bommels, een bezoek aan het OCMW rusthuis.

ZATERDAGAVOND

° Om 18 uur vertrekt de grote Bommelsstoet in de Zonnestraat, voorafgegaan door de publiciteitscaravan. Reuzen, Bommelsgroepen, carnavalorkesten, fanfares, majorettes, praalwagens en duizenden bommels trekken door de centrumstraten.

° Rond 19u30 is er de apotheose op de grote markt met gedurende méér dan één uur podiumoptredens.

° Na de optredens en de toespraak van de Koning en de Koningin volgt de caramellenworp met de gouden Bommel.

° Een muzikaal reuze vuurwerk, aangeboden door het Stadsbestuur, zal als slot de hemel met een vurige gloed vullen.

ZONDAGNAMIDDAG

De zondag is traditioneel voorbehouden aan de Bonmokies.

° Om 14u30 gaat het feest van start. Clown Rocky is top animatie en entertainement voor de kinderen. Het hoogtepunt is de verkiezing van jeugdsprins en -prinses. Tienjarige jongens en meisjes (geboren in 2002) bekampen mekaar op een sportieve manier met enkele leuke spelletjes.

° Later op de namiddag volgt nog de play-backshow van het vorstenpaar.

° De namiddag wordt besloten met het uitdelen van balonnetjes aan de kinderen en goed gevulde snoepzakjes.

(Volwassenen € 5 - kinderen € 3) .

MAANDAGNAMIDDAG

Met het verplaatsen van de stoet naar de zaterdagavond is de eigenlijke zotte maandag een beetje in de schaduw komen te staan. Sinds de jaren negentig is men eigenlijk zotte maandag als volwaardig onderdeel van de Bommelsfeesten gaan aanzien. Daarom spreken we niet echt meer van het Bal der derde Leeftijd maar van het Zotte Maandagbal.

° Tijdens dit bal wordt de schoonste Bommel verkozen. Daarom een warme oproep om zoveel mogelijk verkleed als bommelnaar het bal te komen.
Bobby Setter en Swoop zorgen voor de nodige stemming.

° De namiddag wordt afgesloten met de play-backshow van het vorstenpaar.

MAANDAGAVOND

° 23 uur. Grote Markt. Het vorstenpaar geeft de stadsleutel terug aan de burgemeester en samen steken ze vervolgens een grote bommelpop in brand.
° Een laatste en zwaarste Bommelsnacht kan beginnen...

BRIEFGEHEIMEN

RIGOREUS EN ONVERVAARD

In schokgolven van verbijstering wordt het ons als Ronsenaars voor de voeten gerold. Dat er aan de Kruissens een kind van twee door het raam is gesmeten, in een poging om het uit een aangestoken brand te redden. Eerst hersendood dan dood.

Dat er in de Hermes Van Wingenestraat een vrouw is overklopt door haar stiefzoon. Eerst hersendood dan dood. Dat er in de Olifantstraat een jonge politieman het ziekenhuis in is geslagen: door een agressieve vader na een interventie bij een zoveelste familiale twist. Hersenschudding.

Dat er op Kerst is ingebroken bij een dierbare. Plundering van lang gekoesterde familiestukken vol persoonlijke herinneringen. Voor altijd geschonden geborgenheid.

Doodslag, brand, agressie, inbraak is wat je over Ronse leest. In dagen die feestvreude en meer licht hoorden te brengen. Voor ons Ronsenaars komt dit alles bovenop de ‘shit that happens’. Bij familie, vrienden en kennissen met wie je machteloos meevoelt in hun harde persoonlijke confrontatie met ziekte, brute pech, tegenslag.

Voor ons Ronsenaars komt dit alles bovenop journaals die maar blijven doorgaan over de dreigende ondergang van de euro, de aangekondigde recessie, de torenhoge energiekosten.

Dit alles wordt bovendien dag na dag nog eens opgekoterd en gevoed door niet aflatende haatcomments op krantensites en Facebook-posts waarin de zelfverklaarde herauten van de Apocalyps al dan niet onder schuilnamen hun pikzwarte plaatjes van Ronse larderen met persoonlijke frustraties en hun blinde haat voor al wie anders is of wie anders denkt dan vanuit hun kleinburgerlijk domdenken en haatdiscours. Aan de horizon ontwaar je daarbij de contouren van wat je ooit geleerd hebt uit de geschiedenis van de jaren dertig. Je leest zo de remakes van extreme mirakeloplossingen uit de wereldgeschiedenis die altijd en overal uitlopen op dood en vernieling, getto, genocide en ellende.

Neen, dit alles wil je natuurlijk niet, fidele lezer en beste Ronsenaar. Je wil gewoon wat orde en netheid in je stad. Zonder dat monster van Law & Order. Zonder dat je stad daarom een repressief krampachtig politiestadje wordt waarin geweld steeds meer geweld gaat genereren. Je wil hier simpelweg vrede en veiligheid voor de mensen. Camera’s die werken waar nodig als het echt niet zonder kan. Dieven die gepakt worden en die de hun toegemeten straftijd in den bak blijven. Je wil hier rust. Je wil een goed leven. Je wil een schoon bestaan, in een zich steeds verder renoverend Ronse. Je wil de Renaixance van Ronse en dat iedereen hier komt en ziet hoe mooi het echte Ronse toch kan zijn en hoe gastvrij en oprecht de Ronsenaars.

Je hoort bij die brede, leeggezogen, moegetergde, uitgemolken, opgeschrikte middenklasse van Ronsenaars. Je hebt geen huis staan in Toscane. Je bent god noch klein Pierke. Maar je klaagt niet. Anderen zijn er erger aan toe. Je hebt hard gewerkt. Je hebt je gesmeten en gegeven voor je stiel, dag en nacht. Nu, in de herfst van je bestaan zie je hoe het plaatje lang niet meer klopt. Hoe dat ooit correcte productieve sociaal geïnspireerde, zo nodig gecorrigeerde kapitalisme, gaandeweg vervangen is door puur plat brutaal financieel roofzuchtig eigenzuchtig neo-kapitalisme. Je ziet hoe de westerse economie ten onder gaat aan rommelkredieten en bankcrashes. Hoe de eigen Belgische welvaartstaat ten prooi valt aan fiscale fraude, notionele nep-aftrek, belachelijk lage nucleaire intrest, schandalige megabonussen, parlementaire megapensioenen, verwerpelijke belastingparadijzen, laffe concurrentie uit lage loonlanden gestoeld op kinderarbeid en pure exploitatie.

Lange tijd vroeg je je, JFK achterna, bij dit alles niet eens af wat Ronse voor jou kon doen, veeleer wat jij als positivo voor Ronse zou doen. Dus zit je bij de vrijwillige brandweer. Bij de Bommelsvereniging. Bij het Rood-Kruis. Bij de jeugdvereniging. Bij alle Goede Doelen. Bij de buurtwerking. Maar je pikt deze blinde agressie en dat zinloos geweld niet. Je pikt de verloedering van je stad niet. Je pikt de verzuring door de fluitspelers van het eigenbelang niet. Je wil alleen maar je rustig Ronse terug. Hoop, vertrouwen, moed en een onwrikbare wil is wat je daarbij drijft.

Bij leven en welzijn zullen jij en ik daar samen voor blijven gaan, fidele lezer. Dag na dag. Straat na straat zullen we Ronse heroveren op het canaille, de fluitspelers van het eigenbelang en de doodgravers van Ronse. Buiten komen zullen we. Er zijn en er staan. Voor Ronse. Rigoreus en onvervaard. Tot we tuupe ons geliefd Ronse daar hebben, waar we het koesteren in ons mooiste lied.

(Aan de geschokte, verontruste, verontwaardigde Ronsenaar )